การตระหนักในหน้าที่และความรับผิดชอบของพ่อแม่ในการเลี้ยงดูและอบรมสั่งสอนลูกในยุคสุดท้าย (อาคิรุซซะมาน) โดยเฉพาะภัยเงียบของการละเลยการศึกษาทางศาสนา เพื่อแลกกับผลประโยชน์ทางโลก ซึ่งปล่อยปละละเลยลูกจนทำให้เด็ก ๆ ต้องเผชิญกับความวิบัติในโลกหน้า (อาคิเราะฮ์)

     ท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) กล่าวว่า :

وَيْلٌ لِأَوْلاَدِ آخِرِ اَلزَّمَانِ مِنْ آبَائِهِمْ، فَقِيلَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ مِنْ آبَائِهِمُ اَلْمُشْرِكِينَ.

فَقَالَ : لاَ مِنْ آبَائِهِمُ اَلْمُؤْمِنِينَ لاَ يُعَلِّمُونَهُمْ شَيْئاً مِنَ اَلْفَرَائِضِ،

وَ إِذَا تَعَلَّمُوا أَوْلاَدُهُمْ مَنَعُوهُمْ، وَ رَضُوا عَنْهُمْ بِعَرَضٍ يَسِيرٍ مِنَ اَلدُّنْيَا،

فَأَنَا مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَ هُمْ مِنِّي بِرَاءٌ

     "ความความวิบัติ จะประสบแก่เด็ก ๆ ในยุคสุดท้ายอันเนื่องมาจากพ่อแม่ของพวกเขา”

     มีผู้ถามว่า : “โอ้ศาสนทูตของอัลลอฮ์ หมายถึงพ่อแม่ที่เป็นผู้ตั้งภาคี (มุชริกีน) ใช่ไหม?”

     ท่านศาสดาตอบว่า : “ไม่ใช่ แต่หมายถึงพ่อแม่ที่เป็นผู้ศรัทธาของพวกเขานี่แหละ พวกเขาไม่ได้สั่งสอนสิ่งใดเลยจากสิ่งที่เป็นข้อบังคับทางศาสนา (ฟะรออิฎ) ให้แก่ลูก ๆ และเมื่อลูก ๆ ของพวกเขาต้องการจะเรียนรู้ พวกเขากลับขัดขวาง และพวกเขากลับพึงพอใจต่อลูก ๆ เพียงแค่การได้มาซึ่งผลประโยชน์อันน้อยนิดจากสิ่งของทางโลก (ดุนยา) ดังนั้น ฉันจึงไม่ขอเกี่ยวข้องพวกเขา และพวกเขาก็ไม่เกี่ยวข้องใด ๆ กับฉัน"

(ญามิอุลอัคบาร, เล่ม 1, หน้า 106)

     ฮะดีษบทนี้เป็นหนึ่งในวจนะที่ทรงคุณค่าและเป็นคำเตือนสติที่ลึกซึ้งจากท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) เกี่ยวกับหน้าที่และความรับผิดชอบของพ่อแม่ในการเลี้ยงดูและอบรมสั่งสอนลูกในยุคสุดท้าย (อาคิรุซซะมาน) โดยเน้นย้ำถึงภัยเงียบของการละเลยการศึกษาทางศาสนาเพื่อแลกกับผลประโยชน์ทางโลก

อธิบายบทเรียนจากฮะดีษ

     ฮะดีษบทนี้ชี้ให้เห็นถึงปรากฏการณ์ทางสังคมในยุคสุดท้าย (อาคิรุซซะมาน) ที่น่าเป็นห่วง โดยสามารถแยกแยะประเด็นสำคัญได้ดังนี้ :

• ความพินาศที่เกิดจากคนในครอบครัว : ท่านศาสดา (ซ็อลฯ) ไม่ได้เตือนให้ระวังภัยจากศัตรูภายนอก แต่เตือนให้ระวังภัยที่เกิดจาก "พ่อแม่ที่เป็นมุสลิม" เอง ซึ่งปล่อยปละละเลยลูกจนทำให้เด็ก ๆ ต้องเผชิญกับความวิบัติในโลกหน้า (อาคิเราะฮ์)

• การละเลยหน้าที่หลัก (ฟะรออิฎ) : พ่อแม่กลุ่มนี้ให้ความสำคัญกับวิชาการทางโลก แต่กลับละเลยการสอนหลักศรัทธา (อากีดะฮ์) และหลักปฏิบัติที่เป็นภาคบังคับ (เช่น นมาซ, การถือศีลอด, จริยธรรม) ทำให้เด็กเติบโตมาโดยขาดรากฐานทางจิตใจ

• การขัดขวางการเรียนรู้ศาสนา : ในบางกรณี เมื่อเด็กเริ่มมีความสนใจในศาสนา พ่อแม่กลับมองว่าเป็นเรื่องล้าหลัง หรือกลัวว่าจะทำให้เสียเวลาเรียนวิชาทางโลกที่จะใช้ทำมาหากิน จึงทำการขัดขวาง

• การพึงพอใจในความสำเร็จทางโลกที่ฉาบฉวย : พ่อแม่มีความสุขและภาคภูมิใจเพียงแค่เห็นลูกมีหน้าที่การงานดี มีรายได้สูง หรือมีชื่อเสียงในสังคม (ซึ่งฮะดีษใช้คำว่า "ผลประโยชน์อันน้อยนิด" เมื่อเทียบกับอาคิเราะฮ์) โดยไม่สนใจว่าลูกจะละทิ้งนมาซหรือทำบาปหรือไม่

• การตัดขาดจากท่านศาสดา (ซ็อลฯ) : ประโยคสุดท้ายเป็นคำเตือนที่รุนแรงที่สุด เพราะการที่ท่านศาสดา (ซ็อลฯ) ประกาศตัดขาดและไม่ขอเกี่ยวข้อง (บะรออะฮ์) กับพวกเขา หมายความว่าพ่อแม่ประเภทนี้จะไม่ได้รับความช่วยเหลือ (ชะฟาอัต) จากท่านในวันกิยามะฮ์

แง่คิดที่ได้รับและการนำไปปฏิบัติ

• สัจธรรมแห่งยุคปัจจุบัน : ฮะดีษนี้สะท้อนภาพสังคมปัจจุบันได้อย่างแม่นยำ พ่อแม่จำนวนมากยอมทุ่มเทเงินทองมากมายเพื่อให้ลูกได้เรียนโรงเรียนกวดวิชาที่ดีที่สุด แต่กลับไม่ยอมสละเวลาหรือทุนทรัพย์เพื่อส่งเสริมให้ลูกเข้าใจหลักธรรมของศาสนา

• ความสมดุลระหว่างดุนยาและอาคิเราะฮ์ : อิสลามไม่ได้ห้ามการแสวงหาความรู้ทางโลก หรือการสร้างฐานะ แต่ความรู้ทางโลกต้องดำเนินควบคู่ไปกับความรู้ทางศาสนา เพื่อให้ความรู้นั้นถูกนำไปใช้ในทางที่ถูกต้องและเกิดประโยชน์

• นิยามของ "ความรักลูก" ที่แท้จริง : การรักลูกที่แท้จริงในทัศนะของอิสลาม ไม่ใช่การปรนเปรอด้วยสิ่งของทางโลกหรือปัจจัยทางวัตถุ แต่คือการปกป้องลูกให้พ้นจากไฟนรก ดังที่อัลกุรอานระบุไว้ว่า :

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا

"โอ้บรรดาผู้ศรัทธาเอ๋ย จงปกป้องตัวของพวกเจ้าและครอบครัวของพวกเจ้าให้พ้นจากไฟนรก"

(อัลกุรอานบท (ซูเราะฮ์) อัต-ตะห์รีม โองการ(อายะฮ์) ที่ 6)

• การตระหนักในหน้าที่ของพ่อแม่ : พ่อแม่คือผู้เลี้ยงดูและเป็นแบบอย่างคนแรกของลูก ทุกคำพูดและการกระทำในการหล่อหลอมลูกจะต้องถูกสอบสวนในวันพิพากษา

บทความ : เชคมุฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ

Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้สำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่