หัวใจสำคัญของการอยู่ร่วมกันในสังคมที่มีความหลากหลาย การเผยแผ่อิสลามหรือความจริงที่ถูกต้อง ไม่ได้สำเร็จด้วยการด่าทอ ซ้ำเติม หรือเหยียดหยามผู้ที่เห็นต่าง แต่สำเร็จได้ด้วยจริยธรรมที่งดงาม การหยิบยื่นไมตรีจิตจะช่วยทลายกำแพงในใจของพวกเขา และเปิดโอกาสให้เขาได้ศึกษาอิสลามด้วยความเลื่อมใส

 

     ท่านอิมามฮะซัน อัล-อัสกะรี (อ.) กล่าวว่า :

قُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْناً، مُؤْمِنُهُمْ وَ مُخالِفُهُمْ، أمَّا الْمُؤْمِنُونَ فَیَبْسِطُ لَهُمْ وَجْهَهُ، وَ أمَّا الْمُخالِفُونَ فَیُکَلِّمُهُمْ بِالْمُدَارَاةِ لاِجْتِذابِهِمْ إلَی الاْیِمَانِ

     "จงพูดด้วยวาจาที่ดีกับเพื่อนมนุษย์ ทั้งที่เป็นผู้ศรัทธา (มุอ์มิน) และผู้ที่เห็นต่าง (ผู้ที่มีความเชื่อหรือแนวทางอื่น) สำหรับผู้ศรัทธานั้น เขา (มุอ์มิน) จะต้องแสดงสีหน้าที่ยิ้มแย้มแจ่มใสและเป็นมิตรต่อพวกเขา ส่วนผู้ที่เห็นต่างนั้น เขาจะต้องพูดคุยกับพวกเขาด้วยความประนีประนอม สุภาพนุ่มนวล เพื่อดึงดูดใจพวกเขาเข้าสู่ศรัทธา"

 (มุสตัดร็อก อัล-วะซาอิล, เล่ม 12, หน้า 261, ฮะดีษที่ 14061)

     ฮะดีษ (วจนะ) ของอิมามฮะซัน อัสกะรี (อ.) บทนี้ เป็นคำสอนที่เน้นย้ำถึงจริยธรรมในการปฏิสัมพันธ์และการพูดคุยกับผู้คนในสังคม โดยไม่แบ่งแยกความเชื่อ เพื่อสร้างสันติภาพและการเผยแผ่สัจธรรมด้วยความนุ่มนวล

การอธิบายความหมายและข้อคิดจากฮะดีษ

     ฮะดีษบทนี้ขยายความมาจากคัมภีร์อัลกุรอาน ซูเราะฮ์ อัล-บะเกาะเราะฮ์ อายะฮ์ที่ 83 ที่พระผู้เป็นเจ้า ทรงตรัสว่า : «وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا» "และจงพูดด้วยวาจาที่ดีกับเพื่อนมนุษย์" โดยท่านอิมาม (อ.) ได้จำแนกแนวทางการปฏิบัติออกเป็น 2 กลุ่มอย่างชัดเจน ดังนี้ :

    1. การปฏิบัติต่อผู้ศรัทธา (มุอ์มิน) ด้วยกัน :

     ▪️ หลักการ : การแสดงออกด้วยความรักและความเป็นพี่น้อง

     ▪️ แนวทาง : ใช้คำว่า "یَبْسِطُ لَهُمْ وَجْهَهُ" หมายถึง การเปิดเผยใบหน้า ทีท่าที่ต้อนรับ ยิ้มแย้มแจ่มใส ไม่บึ้งตึง เพื่อสร้างความอบอุ่นใจ และกระชับความสัมพันธ์ในหมู่ผู้ศรัทธาให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น

    2. การปฏิบัติต่อผู้เห็นต่าง (ผู้ที่มีความเชื่อ วัฒนธรรม หรือแนวคิดที่ต่างออกไป) :

     ▪️ หลักการ : การทูตเชิงจริยธรรมและความนุ่มนวล

     ▪️ แนวทาง : ใช้คำว่า "الْمُدَارَاةِ" (อัล-มุดารอต) หมายถึง การประนีประนอม การโอนอ่อนผ่อนตามอย่างมีวาทศิลป์ และความสุภาพอ่อนโยน ไม่ก้าวร้าวหรือด่าทอ

     ▪️เป้าหมาย : ท่านอิมาม (อ.) ระบุเป้าหมายไว้อย่างงดงามว่า "لاِجْتِذابِهِمْ إلَی الاْیِمانِ" คือ "เพื่อดึงดูดใจพวกเขาให้เข้าสู่ศรัทธา" เพราะการใช้อารมณ์รุนแรงหรือคำพูดหยาบคาย มีแต่จะทำให้ผู้คนหันหลังให้กับศาสนา แต่ความสุภาพและจริยธรรมที่งดงาม (อัคลาก) จะเป็นสะพานเชื่อมใจให้เปิดรับความจริง

สรุปบทเรียน

     ฮะดีษนี้สอนให้เราเป็นผู้ที่มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี มีวาทศิลป์ในการสื่อสาร และใช้ความเมตตานำหน้าความขัดแย้ง ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการอยู่ร่วมกันในสังคมที่มีความหลากหลาย และเป็นวิธีเผยแผ่อิสลามที่ทรงพลังที่สุดตามแนวทางของท่านศาสดา (ซ็อลฯ) และอะฮ์ลุลบัยต์ (วงค์วาน) ของท่าน (อ.)

     การเผยแผ่อิสลามหรือความจริงที่ถูกต้อง ไม่ได้สำเร็จด้วยการด่าทอ ซ้ำเติม หรือเหยียดหยามผู้ที่เห็นต่าง แต่สำเร็จได้ด้วยจริยธรรมที่งดงาม การหยิบยื่นไมตรีจิตจะช่วยทลายกำแพงในใจของพวกเขา และเปิดโอกาสให้เขาได้ศึกษาอิสลามด้วยความเลื่อมใส

บทความ : เชคมูฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ

Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่